રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI)એ ચેક ક્લિયરન્સને ઝડપી બનાવતી ફેઝ 2 સ્કીમને મુલતવી રાખી છે. આ સ્કીમ 3 જાન્યુઆરી 2026થી શરૂ થવાની હતી. આ ફેઝમાં બેંકોએ ચેકની ઇમેજ મળ્યાના 3 કલાકમાં મંજૂર કે નામંજૂર કરવાની હતી. હવે તેને આગળની તારીખ સુધી મુલતવી રાખવામાં આવી છે.
RBIએ 24 ડિસેમ્બરે એક સર્ક્યુલર બહાર પાડીને જણાવ્યું કે ફેઝ 2ને આગળ મુલતવી રાખવામાં આવ્યો છે. ફેઝ 1 ચાલુ રહેશે. ચેક પ્રેઝન્ટેશન વિન્ડો (ચેક જમા કરવાનો સમય) સવારે 9 વાગ્યાથી બપોરના 3 વાગ્યા સુધી ખુલ્લી રહેશે. જ્યારે, બેંકો સવારે 9 વાગ્યાથી સાંજના 7 વાગ્યાની વચ્ચે ચેકને કન્ફર્મ કે રિજેક્ટ કરી શકશે.
RBIએ ચેક ટ્રંકેશન સિસ્ટમ (CTS) હેઠળ 'કંટીન્યુઅસ ક્લીયરન્સ એન્ડ સેટલમેન્ટ' (CCS) શરૂ કર્યું હતું. તેનો હેતુ જૂની બેચ સિસ્ટમને સમાપ્ત કરીને ચેક ક્લિયરન્સને ઝડપી બનાવવાનો હતો.
ફેઝ-1ની શરૂઆત 4 ઓક્ટોબર 2025ના રોજ થઈ હતી. પહેલા ચેક ક્લિયર કરવા માટે નિશ્ચિત સમયે બેચ બનતા હતા, હવે આવું થતું નથી.
બેંક ચેકને સ્કેન કરે છે અને તેની ઇમેજ તરત જ ક્લિયરિંગ હાઉસને મોકલી દે છે. એટલે કે, જેવો ચેક બેંકમાં આવે છે, પ્રક્રિયા શરૂ થઈ જાય છે.
જે બેંકનો ચેક છે, તેને ઇમેજ મળતા જ સમીક્ષા કરવી પડે છે. જો નિર્ધારિત સમયમાં બેંક જવાબ આપતી નથી, તો ચેકને મંજૂર થયેલો માની લેવામાં આવે છે.